ว่าด้วยจิตวิทยาของหมา และความไม่มั่นคงหลังการสูญเสีย When the Pack is Broken: A Dog’s Silent Grief
ที่บ้านของแอดมีหมาอยู่สองตัว เตี้ย (คอร์กี้ -ตัวผู้) กับเบลล์ (โกลเด้นรีทรีฟเวอร์-ตัวเมีย) อยู่ด้วยกันมาราว 4 ปี เตี้ยมาทีหลัง ไม่ได้โตมาด้วยกัน ทั้งคู่เลยไม่ถึงขั้นสนิทแนบแน่นแบบคู่ซี้
เบลล์กับเตี้ยอยู่ร่วมพื้นที่แบบสงบสุข ทั้งคู่ไม่ค่อยคลอเคลีย แต่ก็จะมีจังหวะรวมพลัง ทำบางอย่างพร้อมกัน เช่น ดันประตูเข้าบ้าน , ขอขึ้นห้อง หรือ ส่ายตูดพร้อมกัน ตอนถึงเวลาอาหาร
มีจังหวะชีวิตร่วมกันแบบไม่ต้องพูดเยอะ เบลล์จะนอนมุมหนึ่ง เตี้ยนอนอีกมุม นานๆ จะคึก ดีดมาเล่นด้วยกันซักที โดยเฉพาะตอนอาบน้ำเสร็จใหม่ๆ อยุ่ในช่วงพลังเยอะ
ไม่เคยขัดแย้งกันเลย (ยกเว้นบางช่วง ที่เตี้ยหื่น พยายามจะปล้ำเบลล์ แล้วเจ้าเบลล์ แฮร่ ใส่ 🐶 ด้วยความรำคาญ)
แต่เมื่อสองอาทิตย์ก่อน เตี้ยก็กลับดาวหมา ไปด้วยมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
พอเตี้ยไม่อยู่… เบลล์เริ่มเปลี่ยนไป
หลายคนอาจไม่รู้ว่า สุนัขก็มีอารมณ์โศกเศร้าได้เหมือนมนุษย์ งานวิจัยในอิตาลีที่สำรวจเจ้าของหมาที่สูญเสียสุนัขหนึ่งตัวจากคู่เลี้ยง พบว่า 86% ของหมาที่เหลือ แสดงพฤติกรรมเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน และราว 1 ใน 3 แสดงอาการวิตกกังวลหรือระแวงมากขึ้น
หลังจากได้ลอง Search หา ว่าไอ้พวกพฤติกรรมเนี้ย บ่งชี้อะไรได้บ้าง ก็พบคำตอบ ในเชิงจิตวิทยาสัตว์ เหมือนจะเป็นผลจาก separation stress ,ความเครียดจากการพลัดพราก เพราะหมาเป็นสัตว์ฝูง การมีเพื่อนอยู่ใกล้ๆ ทำให้เบลล์รู้สึกปลอดภัย พอเพื่อนที่เคยอยู่หายไป ก็เหมือนเสาหลักหายไปตัวหนึ่ง โลกทั้งใบเลยเปลี่ยน
อีกกลไกหนึ่งคือ Attachment shift พอสูญเสียสมาชิกในฝูง สัตว์จะพยายามผูกยึดกับสิ่งที่เหลืออยู่มากขึ้น = เจ้าของ / บ้าน / ห้องนอนที่คุ้นชิน ทำให้ยิ่งติดคน มากขึ้นไปอีก เพราสำหรับน้อล นี่ยังเป็น สิ่งที่ “ยังอยู่” เพื่อหาความมั่นคง
พอเจอความเครียดซ้ำเติม อย่างเสียงฟ้าร้อง ฟาดเข้ามา แล้วก็ยังหวิวๆ อีก ที่ฝูงหายไป กลายเป็น Trigger ซ้อน Trigger (Layered Anxiety) พฤติกรรมอย่างวิ่งตามรถอาจเป็นการแสดงออกจากความกลัวการถูกทิ้ง มากกว่าจะหนีออกไปจริงๆ
แม้หมาจะไม่เข้าใจความตาย แบบที่มนุษย์เข้าใจ แต่เราเชื่อว่าเบลล์รับรู้แน่ๆ ว่าเจ้าน้องชายที่เคยนอนอยู่อีกมุมหนึ่ง ไม่ได้อยู่ตรงนั้นอีกแล้ว พฤติกรรมของตัวนี้ตะก่อน เรียกว่า low arousal companionship คืออยู่ร่วมกันอย่างสงบ ไม่ต้องแสดงออกมาก แต่กลับมีผลอย่างมากต่อความรู้สึกมั่นคง
ในฟีลของน้องหมา พอวันที่มุมหนึ่งหายไป มันเลยไม่แปลกที่อีกมุมจะหวิวๆ น้องหมาคงรู้สึกว่า มีอะไรบางอย่างไม่เหมือนเดิม แม้จะอธิบายเป็นคำพูดไม่ได้🐶
Share
